"Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài."
Năm 1820, Nguyễn Du qua đời, để lại áng thơ dài hơn ba ngàn câu kể chuyện đời nàng Kiều. Người bạn thân của ông, Phạm Quý Thích, viết một bài thơ đề từ ngợi ca tác phẩm ấy.
Năm Tự Đức, Giáp Tuất 1874, một người tên Tăng Hữu Ứng ngồi chép tay trọn bộ Truyện Kiều bằng chữ Nôm, chép luôn cả bài đề từ của Phạm Quý Thích bằng chính nét chữ của mình. Không ai biết bản chép tay ấy sẽ đi về đâu. Suốt hơn một thế kỷ rưỡi, nó là bản duy nhất còn sót lại, nằm lặng lẽ một nơi nào đó, có thể đã mất đi mãi mãi.
Rồi Giáo sư Đàm Quang Hưng tìm được nó ở Huế, và mang theo sang Mỹ. Năm 2002, tại Houston, Bác sĩ Nguyễn Huy Hùng ngồi gõ lại từng chữ Nôm trên máy tính, đối chiếu từng câu với chữ Quốc Ngữ, rồi cho đi miễn phí, không giữ lại gì cho riêng mình.
Và bây giờ, hơn 150 năm sau ngày Tăng Hữu Ứng đặt bút, bản ấy mới thực sự được in thành sách, lần đầu tiên.
